Jazzowa Jesień im. Tomasza Stańki odbędzie się po raz 24. w Bielskie Centrum Kultury im. Marii Koterbskiej. Festiwal potrwa od 4 do 8 listopada.
Program:
4 listopada - Hiromi: The Trio Project
Hiromi Uehara, występująca pod imieniem Hiromi, to jedna z najbardziej charyzmatycznych i wizjonerskich pianistek wspó-czesnego jazzu. Jako sześciolatka rozpoczęła naukę gry na fortepianie, a już dwa lata później jej nauczycielka Noriko Hikida wprowadziła ją w świat jazzu. W wieku 14 lat Hiromi zadebiutowała z Czeską Orkiestrą Filharmoniczną, a prawdziwym przełomem okazało się spotkanie z legendarnym pianistą Chick Corea, który – zachwycony jej improwizacją usłyszaną przypadkiem w tokijskim klubie – zaprosił ją do wspólnego występu, gdy miała zaledwie 17 lat. Corea wspierał jej rozwój artystyczny przez kolejne lata, a ich ponowne spotkanie na scenie podczas Tokyo Jazz Festival 2006 przeszło do historii.
Jesienią 2026 Hiromi powraca do jednego ze swoich najbardziej uwielbianych formatów: Hiromi: The Trio Project, tym razem w składzie z basistą Jamesem Genusem (znanym m.in. z projektów Herbiego Hancocka, Roya Haynesa, Whitney Houston czy Daft Punk) oraz legendarnym perkusistą Simonem Phillipsem, związanym z zespołami Jeffa Becka, Toto, The Who czy Tears for Fears. To trio – potężne, precyzyjne i pełne elektryzującej energii – jest jednym z najbardziej spektakularnych zespołów koncertowych Hiromi.
5 listopada: Arcanum, Adam O’Farrill's Elephant
Arcanum tworzą Arve Henriksen, Trygve Seim, Anders Jormin i Markku Ounaskari. Cztery wybitne osobowości skandynawskiego jazzu połączone wspólną wrażliwością, zamiłowaniem do przestrzeni i swobodnej improwizacji: Arve Henriksen – trąbka, Trygve Seim – saksofon, Anders Jormin – kontrabas, Markku Ounaskari – perkusja, instrumenty perkusyjne. W historii tego kwartetu odnajdziemy również ważne związki z Tomaszem Stańko. Ounaskari kontynuuje tradycję fińskiej improwizacji wypracowaną m.in. przez Edwarda Vesalę, z którym Stańko nagrywał i koncertował. Z polskim trębaczem współpracowali także Anders Jormin i Trygve Seim.
Adam O’Farrill to jeden z najciekawszych trębaczy młodego pokolenia. Mimo zaledwie 31 lat ma na koncie współpracę m.in. z Vijayem Iyerem, Tyshawnem Soreyem, Mary Halvorson, Hiromi czy Mulatu Astatke. Na Jazzowej Jesieni zaprezentuje swój nowy kwartet Elephant – projekt intensywny, nowoczesny i pełen napięcia. W jego muzyce współczesny jazz spotyka się z elektroniką, minimalizmem, muzyką filmową oraz inspiracjami twórczością Radiohead i Ryuichiego Sakamoto. Liderowi towarzyszą w zespole Yvonne Rogers – fortepian, Walter Stinson – kontrabas i Russell Holzman – perkusja.
6 listopada: Kosmonauci i goście, Studio Jazzowe Polskiego Radia i Ole Morten Vågan
Kosmonauci wracają do miejsca, od którego wszystko się zaczęło. Zespół wywodzi się z Bielska-Białej i właśnie tutaj jego muzycy zaczęli wspólnie grać. Dziś należą do najciekawszych młodych formacji polskiej sceny improwizowanej, łącząc jazz z energią hip-hopu, drum’n’bassu i swobodną improwizacją. Na Jazzową Jesień przygotowują specjalny projekt Konstelacje. Do podstawowego składu zespołu dołączą muzycy związani z bielską sceną jazzową. W programie znajdzie się autorska muzyka Kosmonautów, ale również kompozycje Tomasza Stańko. Gościnnie: Olaf Węgier, Kamila Drabek, Kasia Pietrzko, Piotr Szczotka i Mateusz Borgiel.
Drugi koncert tego wieczoru będzie jednym z najbardziej rozbudowanych projektów tegorocznej Jazzowej Jesieni. Norweski kontrabasista, kompozytor i lider Ole Morten Vågan przygotuje specjalnie napisany materiał dla międzynarodowego składu łączącego znakomitych muzyków polskiej i skandynawskiej sceny improwizowanej. Na jednej scenie spotkają się m.in. Maniucha Bikont, Tomasz Dąbrowski, Emil Miszk, Marta Wajdzik, Maciej Obara, Marek Pospieszalski, Dominik Wania, Marta Warelis, Amalia Umeda, Tymek Papior i Patrycja Wybrańczyk. Jazz, free jazz, muzyka współczesna, folk i elektronika spotkają się w jednym dużym składzie, w którym precyzyjnie napisane kompozycje pozostawią przestrzeń dla improwizacji.
7 listopada: LIS Trio + Mayu Shirai & Keiji Matsuoka, Kasia Pietrzko Trio
LIS to trio Łukasza Poprawskiego, Jana Smoczyńskiego i Michała Miśkiewicza, poruszające się pomiędzy jazzem, elektroniką, minimalizmem i eksperymentem. W projekcie Fryderyk LIS muzycy sięgają po twórczość Fryderyka Chopina, ale robią to całkowicie po swojemu. Znane motywy zmieniają się w linie basu, elektroniczne struktury i przestrzeń dla improwizacji. Album otrzymał Fryderyka 2026 w kategorii Jazz Eksperymentalny / Współczesna Muzyka Improwizowana, a projekt prezentowany był również w Japonii podczas Expo 2025. Na Jazzowej Jesieni otrzyma jeszcze jedną, specjalną odsłonę. Muzyce towarzyszyć będzie taniec Mayu Shirai, a do zespołu dołączy Keiji Matsuoka – japoński artysta wizualny i dźwiękowy, który będzie tworzył improwizowane obrazy na żywo.
Pochodząca z Bielska-Białej Kasia Pietrzko od lat jest jedną z najważniejszych osobowości młodego polskiego jazzu. Jej historia jest też mocno związana z Jazzową Jesienią. To właśnie tutaj jako młoda pianistka słuchała koncertów, poznawała muzykę i spotkała Tomasza Stańko. W 2018 roku Stańko zaprosił ją i jej trio do wspólnego grania. Podczas tegorocznego festiwalu Kasia Pietrzko Trio zaprezentuje XIX/XX – rozwinięcie projektu inspirowanego twórczością Sergiusza Prokofiewa oraz muzyką przełomu XIX i XX wieku. To materiał inny od wcześniejszej twórczości tria – bardziej intensywny, nieprzewidywalny i otwarty. Mocniejsza rytmika, odważniejsza harmonia i wybuchowe improwizacje spotykają się tutaj z tym, co w muzyce Kasi Pietrzko pozostaje niezwykle ważne – melodią. Trio wystąpi w składzie: Kasia Pietrzko – fortepian, Andrzej Święs – kontrabas, Piotr Budniak – perkusja.
8 listopada: O.N.E., Yazz Ahmed
O.N.E. to jeden z najciekawszych zespołów młodej polskiej sceny jazzowej. Kwartet tworzą cztery artystki, które wypracowały własny, bardzo charakterystyczny język muzyczny – współczesny jazz spotyka się tu z improwizacją, muzyką współczesną i niemal rockową energią. Na Jazzowej Jesieni O.N.E. zaprezentują materiał z najnowszego albumu Well, Actually…, wydanego przez cenioną duńską wytwórnię April Records. To muzyka intensywna, pełna emocji i rytmicznego napięcia, nieustannie balansująca pomiędzy kompozycją a swobodną improwizacją. Skład:
- Kateryna Ziabliuk – fortepian, fortepian elektryczny, syntezatory
- Monika Muc – saksofon altowy, saksofon sopranowy
- Kamila Drabek – kontrabas, gitara basowa
- Patrycja Wybrańczyk – perkusja, instrumenty perkusyjne
Druga część wieczoru zabierze nas w zupełnie inny muzyczny świat. Brytyjsko-bahrajńska trębaczka i kompozytorka Yazz Ahmed należy do najbardziej oryginalnych postaci współczesnego jazzu. W swojej twórczości łączy jazz, elektronikę i arabskie skale, czerpiąc jednocześnie z własnych bahrajńskich korzeni. W Bielsku-Białej zaprezentuje A Paradise in the Hold – projekt oparty na jej czwartym albumie studyjnym. Inspiracją stały się tradycje Bahrajnu: muzyka poławiaczy pereł, pieśni weselne, kobiece kręgi bębniarskie, lokalne opowieści oraz wspomnienia z dzieciństwa artystki. To muzyczna opowieść o pamięci, podróży i poszukiwaniu własnej tożsamości. Hipnotyczne rytmy i melodie Bliskiego Wschodu spotykają się tutaj z jazzową improwizacją i charakterystycznym brzmieniem trąbki Ahmed.