! Wywiad

Gary Guthman: Polska jest moim domem

Obrazek tytułowy

fot. Kinga Karpati & Daniel Zarewicz

Gary Guthman, amerykański trębacz, kompozytor i aranżer, świętuje dwudziestolecie swojego osiedlenia w Polsce albumem Tempus Fugit. Do powstania dzieła wynikającego z uważnego słuchania, interakcji i wspólnego budowania narracji przyczyniło się współpracujące z liderem Mateusz Kaszuba Trio. Muzyka artysty wynika z doświadczenia spotkania z polską kulturą, jego artystycznych poszukiwań i refleksji nad przemijaniem. To cykl autorskich kompozycji będących opowieścią o drodze od pierwszego zetknięcia z nową kulturą przez proces adaptacji i odkrywania aż po poczucie zakorzenienia.

01. TempusFugit_awers.jpg

Gary Guthman & Mateusz Kaszuba Trio – Tempus Fugit


Rafał Marczak: Tempus Fugit to zapis dwudziestolecia pana kariery artystycznej w Polsce. Czy pośród jedenastu kompozycji wyróżniłby pan jedną, która oddaje esencję tej drogi?

Gary Guthman: Podejrzewam, że każdy kompozytor zawahałby się przed wskazaniem jednego utworu, gdyż jesteśmy emocjonalnie związani ze wszystkimi, ale myślę, że wyjątkiem byłoby tu Déjà Vu, z którym czuję szczególną więź. Polska od samego początku wydawała mi się dziwnie znajoma. Przez ostatnie 20 lat nieustannie towarzyszyło mi wrażenie, że znam ten kraj, choć nigdy wcześniej tu nie byłem, nie znałem języka polskiego ani nikt z moich bliskich nie pochodził z Polski. Od początku intuicja podpowiadała mi, że powinienem znać język polski. Nie potrafię tego uczucia wytłumaczyć, ale podskórnie czułem, jakbym w poprzednim wcieleniu posługiwał się waszym językiem. Niestety, proces nauki okazał się wybitnie frustrujący i wciąż trwa [śmiech].

Polska bardzo szybko stała się moim domem. Nie czułem tego ani w Stanach Zjednoczonych, gdzie dorastałem, ani w Kanadzie, gdzie mieszkałem przez wiele lat. Owszem, dobrze mi się tam żyło, ale nigdy nie czułem, że jestem u siebie. Podsumowując, Déjà Vu jest zapisem mojej podróży do kraju, w którym, być może, kiedyś już byłem, choć nie mam pojęcia, co właściwie oznacza w tym przypadku słowo „kiedyś”.

Czy nazwałby pan to intuicją? Inny utwór na płycie nosi tytuł Meant to Be...

Spisałem wspomnienia w książce Grając na własną nutę (org. Tootin' My Own Horn) opublikowanej przez wydawnictwo Znak. Na decyzję o przyjeździe do Polski złożyło się mnóstwo elementów, choć wówczas nie zdawałem sobie z tego sprawy. Wszystko potoczyło się w sposób naturalny, choć poznanie mojej przyszłej żony i uczucie, które się między nami zrodziło, z pewnością odegrały decydującą rolę.

W swojej przebogatej karierze spotkał pan mnóstwo postaci – gwiazd muzyki oraz wielkich mistrzów, od których przyjmował pan lekcje. Kto wywarł na pana największy wpływ?

Moja żona. Wiem, że prawdopodobnie nie takiej odpowiedzi się pan spodziewał, ale to prawda. Małgorzata jest wspaniałym muzykiem i ogromną częścią mojej kreatywnej energii. Jest także moją drugą parą uszu – ma wyjątkową intuicję i potrafi podpowiedzieć, w jakim kierunku warto rozwijać poszczególne elementy moich kompozycji, ponieważ doskonale rozumie mój język muzyczny.

Spośród wielkich postaci światowej muzyki współpracował pan m.in. z Rayem Charlesem, który swobodnie czuł się zarówno w jazzie, country, bluesie, gospel, jak i soulu…

Och, Ray był jedyny w swoim rodzaju. Dorastając w latach 30. i 40., chłonął zarówno muzykę klasyczną, jazzową, jak i bluesową graną w radiu. Miał doskonały słuch – pamiętam, jak podczas próby z orkiestrą symfoniczną przestał grać w połowie utworu, odwrócił się w kierunku sekcji smyczków, a konkretnie altówek, by zwrócić im uwagę na drobny błąd – jeden różniący się o pół tonu dźwięk. Potrafił usłyszeć taki niuans w 80-osobowej orkiestrze! Każda nuta w orkiestracjach była dla niego ważna. Do tego potrafił oczarować widownię jak nikt… Dorównywał mu jedynie Tony Bennett. Nagrywaliśmy jego koncert w 1981 roku i było to jedno z najlepszych wydarzeń, w jakich kiedykolwiek brałem udział. Pamiętam, że zerkałem wówczas na mój stos nut z kilkoma naprawdę wymagającymi partiami solowymi i myślałem tylko o tym, żeby wykonać je perfekcyjnie. Wiedziałem, że Bennett grał z tyloma wybitnymi muzykami na całym świecie, a teraz gości w Kanadzie, więc nie możemy go zawieść. Byłem wówczas tak skupiony na grze, że ledwie zwracałem na niego uwagę, więc dobrze, że po latach mogę obejrzeć tamten zapis wideo (koncert dostępny jest na YouTubie – przyp. RM).

Wspomina pan jakiś szczególny moment ze spotkania z Arethą Franklin, która słynęła z niezwykle emocjonujących wykonań?

Cały koncert! Występowałem z nią w latach 80, gdy miała zaledwie 40 lat, więc była w swojej szczytowej formie. Zasięg jej głosu, frazowanie, a także umiejętność balansowania pomiędzy muzyką jazzową, bluesową, a nawet rockową były absolutnie niewiarygodne. Na moje szczęście podczas koncertu Arethy partie trąbki nie były zbyt gęste, co oznaczało, że mogłem się nieco zrelaksować i obserwować jej występ. Zrobiła na mnie piorunujące wrażenie. W moim „Top 3” znalazłaby się obok Raya Charlesa i Johnny’ego Mathisa.

Domyślam się, że tego typu produkcje z wielkimi solistami to nie tylko splendor, ale przede wszystkim ciężka praca.

Tego typu doświadczenia zacząłem zdobywać, mając zaledwie 22 lata – po prostu znalazłem się we właściwym miejscu i czasie. Orkiestra Symfoniczna w Edmonton grała m.in. z takimi artystami jak Tom Jones, Henry Mancini, Burt Bacharach, Tina Turner czy Sérgio Mendes. Przez 10 lat wykonaliśmy 50 koncertów na najwyższym poziomie, które były filmowane i nadawane na całym świecie. Nie wiem, czy nazwałbym to presją, ale na pewno czuliśmy odpowiedzialność za to, żeby zagrać możliwie idealnie. Po pewnym czasie przestajesz się stresować, gdyż zwyczajnie się do tego przyzwyczajasz. Przebywanie w takiej atmosferze pięć razy na rok przez dekadę zazwyczaj jest możliwe tylko w Nowym Jorku czy w Los Angeles, pod warunkiem że pracujesz jako wzięty muzyk sesyjny na Broadwayu lub przy produkcjach filmowych w Hollywood. Tam oczekuje się, że zagrasz perfekcyjnie, bo jeśli nie, to na twoje miejsce czeka 25 chętnych, którzy zastąpią cię od razu. Muszę przyznać, że miałem ogromne szczęście, że mogłem wziąć w tym udział, gdyż nauczyło mnie to zawsze grać na 100 procent.

Wiem, że na horyzoncie w roku 2027 są już koncerty promujące Tempus Fugit – jak dalece sięgają pana plany artystyczne?

Ten album prawdopodobnie będzie moim ostatnim solowym projektem, a towarzyszy mi w tej podróży Mateusz Kaszuba Trio w składzie: Mateusz Kaszuba – fortepian, Michał Rutkowski – kontrabas / gitara basowa oraz Artur Małecki – perkusja. Moim zdaniem to nasze muzyczne spotkanie stworzyło wyjątkową atmosferę, w której doświadczenie i młodość wzajemnie się uzupełniają. Cieszę się na nasze wspólne występy promujące ten album, którego partnerem jest Dzielnica Wawer, w której mieszkam od dwudziestu lat.

Mam także wiele pomysłów kompozytorskich. Obecnie pracuję nad rozbudowanym oratorium na solistów, chór i orkiestrę symfoniczną, a także planuję stworzenie koncertu na skrzypce solo i orkiestrę dla wybitnego solisty. Coraz lepiej spełniam się w roli kompozytora i czerpię z tego ogromną satysfakcję. Powszechnie wiadomo, że Ennio Morricone i Quincy Jones także zaczynali od gry na trąbce, a zatem mam znakomitych poprzedników.

Tagi w artykule:

Powiązane artykuły

polecane

newsletter

Strona JazzPRESS wykorzystuje pliki cookies. Jeżeli nie wyrażasz zgody na wykorzystywanie plików cookies, możesz w każdej chwili zablokować je, korzystając z ustawień swojej przeglądarki internetowej.

Polityka cookies i klauzula informacyjna RODO