Papierowy JazzPRESS
Felieton

Złota Era Van Geldera: włoska nutka

Obrazek tytułowy

Art Farmer – The Complete Remastered Recordings on Black Saint & Soul Note Soul Note, 2013

W tym roku obchodzimy 80. rocznicę powstania wytwórni Blue Note. Ale jubileusz obchodzi także inna wytwórnia z nutką w nazwie. W 1979 roku w Mediolanie Giovanni Bonandrini założył Soul Note, siostrzany label dla istniejącej już wcześniej legendarnej Black Saint. O ile ta ostatnia wydawała głównie jazzową awangardę, to Soul Note miała skupiać się na jazzie głównego nurtu.

Był to moment szczególny, bo właśnie wtedy Blue Note praktycznie przestała istnieć i wielu amerykańskich jazzmanów nie miało gdzie nagrywać. Przyjęła ich pod swoje skrzydła włoska wytwórnia, która dorobiła się wkrótce dużej renomy i ogromnego – liczącego ponad 350 płyt – katalogu. A w tym katalogu jest aż sześć pozycji firmowanych przez trębacza Arta Farmera. Wszystkie pochodzą z lat osiemdziesiątych XX wieku. Ku uciesze kolekcjonerów takich jak ja zremasterowano je i zebrano razem w jednym pudełku, zachowując przy tym oryginalną szatę graficzną analogów.

Tak się jakoś stało, że te włoskie albumy Farmera nigdy u nas nie zaistniały. Tymczasem zarówno wtedy, jak i dzisiaj w fachowej literaturze zagranicznej oceniane były i są bardzo wysoko. Konia z rzędem temu, kto wie, że na przykład w 1983 roku to Soul Note wydała album zreformowanego Jazztetu pod tytułem Moment To Moment. Szukałem tej płyty ładnych parę lat i to głównie dla niej kupiłem ten zestaw. Ale smakołyków jest tu więcej! Lata osiemdziesiąte uchodzą często, chyba niesłusznie, za okres mało twórczy w jazzie. Uważa się, że dominował wtedy eklektyzm i powielano zastane wzorce. Może faktycznie jest w tym sporo racji, ale ja bym spojrzał na to inaczej. Właśnie wtedy w dojrzałą fazę swojej twórczości weszło pokolenie tworzące niegdyś hard bop i styl Blue Note. Dexter Gordon, Joe Henderson, Johnny Griffin, Benny Golson i wielu innych, a w tej liczbie także Art Farmer. Dodajmy, że oni wszyscy przemieszkiwali głównie w Europie i nagrywali dla europejskich wytwórni. Jakoś mało się o tych płytach pisze, a przecież jazzmani są trochę jak bluesmani – im starsi, tym lepsi.

Wytwórnia Soul Note podobnie jak holenderska Timeless nagrywała artystów u siebie, czyli w Europie, ale także w studiach nowojorskich. Jeśli spojrzeć na te sześć pozycji Farmera kompleksowo, to okaże się, że współpracował głównie z muzykami amerykańskimi – saksofonistami: Cliffordem Jordanem, Bennym Golsonem i Sahibem Shihabem, pianistami: Kennym Drew i Fredem Herschem, basistą Rayem Drummondem, perkusistami: Edem Thigpenem, Albertem Heathem i Akirą Taną.

Jak widać, są to postacie znane i zasłużone. Oczywiście zdarzają się wyjątki od tej reguły. Zrealizowana w 1981 roku płyta Isis to kooperacja Farmera z muzykami włoskimi pod wodzą pianisty Enrico Pieranunziego. Na uwagę zasługuje tu udział saksofonisty altowego – zwanego włoskim Birdem – Massimo Urbaniego. Ostatnią zaś pozycją w chronologii jest płyta trębacza nagrana w 1987 roku w duecie z austriackim pianistą Fritzem Pauerem.

Siłą muzyki zawartej na tej pomnikowej edycji jest wspomniana przed chwilą dojrzałość i naturalność. Starzy wyjadacze z filozoficznym spokojem grają tematy, wydawałoby się, oklepane, standardy bądź klasyki bebopu w rodzaju Passport albo Blue'n'Boogie. Nie dajmy się jednak zwieść pozorom. Wszystko to jazz „profesorski”, ale wcale nie rutynowy. A przy tym ciepły i niezwykle emocjonalny.

Kiedy tego słucham, odnoszę wrażenie, że tak już dzisiaj mało kto potrafi zagrać. Weźmy na przykład stareńki temat Nostalgia napisany niegdyś przez Tadda Damerona i Fatsa Navarro. Wykonanie kwintetu Farmera z Cliffordem Jordanem na płycie You Make Me Smile (1985) nie ustępuje w niczym oryginałowi. Jest jednak odmienne, bo odczytane przez dużo starszego artystę. To arcydziełko formy i improwizacji, czyste piękno bez cienia pretensjonalności. Takie rzeczy nigdy się nie zestarzeją.


Tekst ukazał się w magazynie JazzPRESS 3/2019

Tagi w artykule:

Powiązane artykuły

polecane

27 czerwca

Lado w Mieście ma 10 lat

Plac Zabaw nad Wisłą

Warszawa

27 czerwca

Swingujące trójmiasto

Muzeum Miasta Sopotu

Sopot

28 czerwca

Summer Jazz Festiwal w Krakowie

Festiwal

Kraków

01 lipca

Vertigo Summer Jazz Festival

Festiwal

Wrocław

06 lipca

Jazz na Starówce 2019

Rynek Stare Miasta

Warszawa

11 lipca

12. Letnia Akademia Jazzu (karnet)

Klub Wytwórnia

Łódź

newsletter

Strona JazzPRESS wykorzystuje pliki cookies. Jeżeli nie wyrażasz zgody na wykorzystywanie plików cookies, możesz w każdej chwili zablokować je, korzystając z ustawień swojej przeglądarki internetowej.

Polityka cookies i klauzula informacyjna RODO